Günümüzde hareketsiz yaşam tarzı sağlığımız açısından en önemli tehlikelerden birini oluştururken, hamilelik döneminde hareketsizlikten kaçınmak çok daha fazla önem taşıyor. Anne ve bebek sağlığı için etkili egzersizler nelerdir, hamilelikte hangi egzersizlerden kaçınmak gerekir, uzmanı anlatıyor…
Sağlıklı bir yaşamdan bahsediyorsak eğer, düzenli egzersizi hayatımızın odağına yerleştirmemiz şart! Bir de hamileyseniz bu daha da önem taşıyor. Günümüzde hareketsiz (sedanter) yaşam tarzı sağlığımız açısından en önemli tehlikelerden birini oluştururken, hamilelik döneminde hareketsizlikten kaçınmak çok daha fazla önem taşıyor. Acıbadem Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi, Acıbadem Kartal Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Işıl Fazilet Kartaloğlu “Hamilelik sürecinde düzenli egzersiz yapmak hem annenin hem de bebeğin sağlığına çok olumlu katkılar sağlar ancak birçok anne adayı egzersizin güvenliği konusunda endişeler taşıdığı için hareketli bir yaşamdan uzak kalabiliyor. Oysa yapılan bilimsel çalışmalar gösteriyor ki; gebelikte düzenli egzersiz, pek çok sağlık sorununu önleyebilir ve hamilelik sürecini daha konforlu hale getirebilir” diyor. Doç. Dr. Işıl Fazilet Kartaloğlu hamilelikte egzersizin 5 önemli faydasını anlattı, yapılması ve kaçınılması gereken egzersizlere yönelik anne adaylarına önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.
Gebelik şekeri riskini azaltırHamilelikte kan şekeri dengesizliği hipertansiyon riskini artırırken gebelik zehirlenmesine, doğumda zorluklara, prematüre doğuma ve anne adayının gebelik sonrası diyabet gibi metabolik hastalıklarla daha fazla karşılaşmasına neden olabilir. Hamilelik sürecinde doktorunuzun önerdiği şekilde yapılacak düzenli egzersiz sayesinde bu sorunların önüne geçilebilirsiniz.
Kilo kontrolüne yardımcı olurHamilelikte hormonların etkisiyle metabolizma yavaşlayabildiğinden, düzenli egzersiz metabolizmayı hızlandırarak kalori yakımını artırıyor. Bu sayede anne adayı aşırı kilo alımının önüne geçebilir ve doğum sonrası kilolarını daha kolay verebilir. Anne adayı açısından riski olmayan hafif tempolu yürüyüş ve yüzme gibi sporlar hamilelikte aşırı yağ birikiminin de önüne geçer. Ancak egzersizde mutlaka doktorun önerilerine dikkat etmek, aşırıya kaçmamak gerekir.
Doğum öncesi depresyon ve anksiyeteyi azaltırYapılan bilimsel çalışmalar; egzersizin mutluluk hormonlarını artırarak psikolojiyi desteklediğini, anne adaylarında doğum öncesi görülebilen depresyon ve anksiteyi azalttığını gösteriyor.
İdrar kaçırma sorununu önleyebilirBel ve pelvik bölgedeki ağrıları azaltarak hareket kabiliyetini artıran düzenli egzersiz, pelvik taban kaslarını güçlendirerek doğum sonrası idrar kaçırma riskini de azaltabilir.
Normal doğum şansını artırabilirVajinal doğumda pelvik kaslar önemli bir rol oynadığından düzenli yapılan egzersiz de pelvik kasları güçlendirerek doğum sırasında kasların daha iyi çalışmasını sağlıyor. Bu sayede doğum kanalı daha esnek ve güçlü hale gelerek doğum daha kolay gerçekleşiyor. Hamilelik sürecinde yapılacak düzenli egzersiz sezaryen doğum oranlarını değiştirmese de normal doğum yapma olasılığını artırabiliyor. Ağrı eşiğini yükseltirken doğum esnasında pozisyon değiştirme ve rahatlama kabiliyetini yükseltiyor.
HAMİLELİKTE İDEAL EGZERSİZLER NELERDİR?
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Işıl Fazilet Kartaloğlu, hamilelikte egzersizlerin genel sağlık ve doğum süreci açısından büyük faydalar sağlamakla birlikte, her gebelik için farklı olduğunu, bu nedenle egzersiz programının kişiye özel planlanması gerektiğini belirterek, güvenli ve faydalı görülen egzersizlere yönelik şöyle konuşuyor: “Hafif tempolu yürüyüş kardiyovasküler sağlığı destekler. Yüzme ve su içinde yapılan hareketler, eklemlere baskıyı azaltarak rahat bir egzersiz imkanı sunar. Sabit bisiklet de düşük etkili kardiyo egzersizi olarak yapılabilir. Yoga ve pilates ise esneklik ve dengeyi artırarak vücudu doğuma hazırlar.”
HAMİLELİKTE HANGİ EGZERSİZLERDEN KAÇINMAK GEREKİR?
Bazı egzersizlerin hamilelik sürecinde anne adayı için tehlikeli olabileceğini vurgulayan Doç. Dr. Işıl Fazilet Kartaloğlu bu egzersizlere yönelik olarak da şu bilgileri veriyor: “Ağır kaldırma ve yüksek ağırlık içeren egzersizler ile özellikle hamileliğin ikinci ve üçüncü üç aylık döneminde (2. ve 3. trimesterde) sırt üstü şekilde uzun süre yatmayı gerektiren hareketlerden Kaçınmak gerekir. Kayak, ata binme ve dövüş sporları gibi düşme ve travmatik yaralanma riski yüksek sporlardan da kaçınmak gerekir.” Doç. Dr. Kartaloğlu, hamilelik sürecinde vajinal kanama, şiddetli baş ve göğüs ağrısı, nefes darlığı, kas zayıflığı, baş dönmesi ve bebeğin hareketlerinde azalma olması durumunda ise egzersizi bırakıp mutlaka doktora danışılması gerektiğini vurguluyor.
