Yaz aylarında hamilelik daha mı zor geçer? Sıcak havanın hamilelik üzerindeki etkileri nelerdir ve hangi dönemlerde dikkatli olunmalıdır? Uzmana sorduk…
Anne adayları için yaz aylarında gebelik daha zordur. Gebeliğin metabolizmayı zorlaması sıcakla bir araya geldiğinde, halsizlik, yorgunluk, çarpıntı ve şişkinlik gibi yakınmalar ortaya çıkabilir. Amerikan Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum, Yardımcı Üreme Teknikleri Ünitesi (IVF) Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bülent Urman, sıcaklarda hamilelik sürecinde olanlar için tavsiyelerde bulundu…
Gebelik anne vücudu için bir dönüşüm
Gebelik anne vücudu için büyük bir dönüşüm sürecidir. Tüm organ ve sistemler fetüs ve plasentanın yarattığı değişimlerden etkilenir. Gebeliğin yarattığı bu fizyolojik değişimler vücut tarafından genellikle iyi tolere edilir. Bununla birlikte, gebeliğinin bir bölümünü yaz aylarında geçiren kadınlar bazı konularda daha fazla dikkati hak eder. Bu değişiklikleri şöyle sıralayabiliriz:
*Erken gebelik haftalarında yaşanan bulantı ve kusmalar gebelerde sık görülür. Bu durum birçok gebede ağızdan alınan ilaçlar ve bol sıvı tüketilmesiyle düzelecektir. İnatçı kusmalarda vitamin ve mineral eksikliği, böbrek ve karaciğer fonksiyon bozukluğu ve başka komplikasyonlar görülebilir. Yaz aylarında susuz kalmayı (dehidrasyon) önlemek, kusmaların sayısı ve miktarı artıyorsa hekimle iletişime geçmek faydalı olacaktır.
*Rahim gebelik öncesinde yaklaşık 70 gram ağırlığında ve içinde 10 mililitre boşluk bulunduran bir organdır. Miadında bir gebede rahmin hacmi yaklaşık 5 litreye ulaşır. Bir gebe ayaktayken karın duvarı ve bağlar uterusu destekler, ancak gebe sırtüstü yatarsa uterus arkaya düşerek omurga ve büyük damarlara bası yapabilir. Yan yatış pozisyonları büyük damarlar üzerindeki basıyı azaltır, bebeğe ve annenin kalbine dönen kan miktarını artırır.
*Gebelikte vajinal salgılar artar ve kalın, beyaz bir akıntı oluşturur. Bu normal bir bulgu olarak değerlendirilir. Bununla birlikte, meydana gelen hormonal değişiklikler ve vajinal flora değişikliği vulvovajinal mantar enfeksiyonlarının sıklığını gebelerde 10-20 kat artırır. Vajinal PH değişimlerini engellemek için pamuklu çamaşır ve kıyafetlerin tercih edilmesi, dar ve hava akışına izin vermeyen kıyafetlerden kaçınılması çözüm olabilir.
Gebelikte yaz aylarında en sık karşılaşılan sorunlardan biri olan ödem ve şişkinlik için neler önerirsiniz?
Gebelik boyunca su tutulumu anne adaylarında artar. Miadında bir gebede vücutta ilave su tutulumu 6,5 litreye ulaşır. Günün son saatlerine gelindiğinde ayak bileği ve bacaklarda ödem belirginleşir. Sıcak havanın bacak damarlarında oluşturduğu genişletici etki nedeniyle yaz aylarında ödem daha da artabilir. Hafif tempolu egzersizler, uzun süre ayakta durmanın önlenmesi, kompresyon çorapları ödemi azaltmaya yardımcı olur.
Hamilelikte tansiyon dalgalanmaları yaz sıcaklarında daha mı sık görülür? Normal bir tansiyonun üzerine çıkan değerlerde ne zaman doktora başvurulmalı?
Sıcakların gebelikte kalıcı tansiyonu yükselttiğine dair bir veri yoktur. Uzun süre ve özellikle öğlen saatlerinde güneş altında kalınması sonrasında tansiyon yükselebilir.
Anne adayları yaz aylarında nasıl beslenmeli? Sıvı alımı, tuz dengesi ve hafif öğünlerle ilgili önerileriniz neler?
Yemeklerin ağır olmamasına dikkat edilmelidir. Sebze ve meyvelerin bol tüketildiği bir beslenme şekli tercih edilmelidir.
Seyahate çıkmak isteyen hamile kadınlar için hangi haftalar güvenlidir? Uzun yolculuklarda dikkat edilmesi gerekenler neler olmalı (ara verme, oturma pozisyonu, uçak yolculuğu vb.)?
Prof. Dr. Bülent Urman
Sıcak havalarda tatile çıkacak olan gebeler hava veya karayoluyla yolculuk yapabilirler. 26. gebelik haftasından sonra uçağa binmek için doktor raporu gereklidir. 3 saati aşan uçuşlar için diz altı orta basınçlı varis çorabı giyilmesi, uçak içinde ayak egzersizleri yapılması ve bol sıvı tüketilmesi önerilir. Tatile karayoluyla çıkacak olan gebelerin ise 2 saatte bir mola vererek yürümeleri, su içmeleri ve bacaklarındaki kan akımını hareketlendirmeleri önemlidir. Otobüsle seyahat eden gebelere önerilerimiz, uçak yolculuğunda yapacaklarıyla aynıdır.
Sıcak havalarda güneş altında kalmamak, gölge, serin ve klimatize ortamları tercih etmek ve bol sıvı tüketmek gerekir. Yine sıkmayan bol kıyafetler tercih edilmelidir.
Temiz olması şartıyla, denize ve havuza girmekte herhangi bir sakınca yoktur. Ancak, aksini gerektirecek durumlarda doktorun önerilerine uyulması gerekir.
Gebe kadınların yüzde 90’ında ciltte az veya çok koyu renkli lekelenmeler olabilir. Yüz, karın orta hat çizgisi, göğüs ucu ve genital bölgelerde cilt rengi koyulaşır. Ten rengi koyu olanlarda bu değişimler daha belirgindir. Doğum sonrası bu değişimler geriye döner. Ancak, güneşe maruziyet lekelenmeyi artırabilir. Bu nedenle, tatile çıkacak gebelere yüksek koruma faktörlü, güneş kremleri önerilir.
