Gaz sancısı, özellikle yaşamın ilk aylarında birçok bebeği etkileyen ve aileleri endişelendiren yaygın bir sorun. Uzmanlar, doğru emzirme tekniklerinden karın masajına kadar basit ama etkili yöntemlerle bu sürecin daha rahat geçirilebileceğini belirtiyor.
Bebeğiniz saatlerce ağlıyor, bacaklarını karnına çekiyor ve bir türlü sakinleşmiyorsa bunun nedeni gaz sancısı olabilir. Çocuklarda ve özellikle bebeklerde gaz sorunu, ailelerin en sık başvurdukları sağlık şikâyetleri arasında yer alıyor. Uzmanlara göre, her 10 bebekten 4’ü, yaşamının ilk aylarında, özellikle ilk 6 haftada, gaz sancısı nedeniyle huzursuzluk yaşıyor. Gaz sancısı bebeklerin çoğunda 3 – 4. aydan sonra belirgin şekilde azalıyor ve genellikle 4 – 6 ay arasında kendiliğinden kayboluyor. Çoğu zaman masum nedenlere dayanan bu durum, ebeveynler için uykusuz gecelere ve endişeye yol açabiliyor. Acıbadem International Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ece Birincioğlu Çetin, bu süreçte bazı kurallara dikkat ederek gaz sancısının önlenebileceğini veya hafifletilebileceğini belirterek, “Ebeveynlerin dikkat etmeleri gereken en önemli şey ise hekim tavsiyesi olmadan, bebeğe gaz sorununa karşı bitkisel içerikli takviyeler veya ilaçlar vermemek olmalı. Bunlar bebeğin sindirim sistemine zarar verebilir ve altta yatan bir hastalık varsa, tanısını geciktirebilir. Bitki çayları, şekerli su ve zeytinyağı da sindirim sisteminde sorun oluşturabilecekleri için verilmemelidir. Bunların yanı sıra emziren annelerin rezene çayı içmelerini de artık önermiyoruz. Çünkü, fazla tüketildiğinde, içerisinde bulunan fitoöstrojenler anne ve bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebilir” diyor. Dr. Ece Birincioğlu Çetin bebeklerde gaz sancısı ile ilgili önemli detayları bizlerle paylaştı…
En yaygın neden: Sindirim sisteminin henüz tam gelişmemiş olması!
Bebeklik döneminde, özellikle 0-6 ay arasında, sindirim sisteminin henüz tam olarak olgunlaşmamış olması, gaz sancısının en yaygın nedeni olarak karşımıza çıkıyor. Bununla birlikte, bebeğin hızlı emmesi ve emme sırasında hava yutması, yanlış emzirme teknikleri ve bağırsak hareketlerinin düzensizliği de gaz oluşumuna yol açabiliyor. Gaz çıkarma mekanizmasının yeterince gelişmemiş ve karın kaslarının henüz zayıf olmasının da bebeğin gazı rahatlıkla atamamasına neden olduğunu söyleyebiliriz. Bunların yanı sıra genetik yatkınlık ve bağırsak florasının yapısı gibi bireysel faktörler de süreci etkileyebilir. Bazı durumlarda ise besin alerjisi veya laktoz intoleransı şeklinde altta tıbbi bir problem yatabilir.
Gaz sancısı, her 10 bebekten 4’ünü etkileyen yaygın bir durum olsa da doğru yaklaşımla büyük ölçüde hafifletilebiliyor.
Bu belirtiler gaz sancısına işaret edebilir!
Gaz sancısı genellikle beslenme sonrasında veya akşam saatlerinde daha belirgin hale geliyor. Gaz sancısı olan bebeklerde en sık görülen belirtiler şöyle sıralayabiliriz:
*Mırıldanmak ve devamlı ıkınma sesleri çıkarmak
*Uykusunda sesler çıkarmak
*Kıvranmak ve ‘S’ şeklinde kasılma hareketleri yapmak
*Karında şişkinlik ve sertlik
*Bacakları karnına çekmek
*Huzursuzluk, ağlama nöbetleri
*Gaz çıkardıktan sonra belirgin şekilde rahatlamak
*Emme sırasında sık sık memeyi bırakmak
*Uykudan sık sık uyanmak
Uzmanlar, hekim önerisi olmadan verilen bitkisel ürünlerin bebeğin hassas sindirim sistemine zarar verebileceği konusunda ebeveynleri uyarıyor.
Gaz sancısını önlemek için 10 etkili öneri!
Gaz sancısını hafifletmek için dikkat etmeniz gereken kuralları şöyle anlatabiliriz…
Her beslenme sonrasında gazını mutlaka çıkarın: Meme değişiminde de gazını çıkarmayı alışkanlık edinin. Omuza yaslama veya oturur pozisyonda hafif sırt sıvazlama, gazın daha kolay çıkmasına yardımcı olacaktır. Bacaklarını bisiklet çevirir gibi nazikçe hareket ettirmek de gazın bağırsaklarda ilerlemesine katkı sağlayacaktır.
Kısa süreli emzirmelerden kaçının: İlk süt laktozdan, son süt ise yağdan zengin oluyor. Bebeğinizin hem doyması hem de devamlı gaz yapan ilk süte maruz kalmaması için ilk 3 ayda en az 10-15 dakika emzirmeye özen gösterin.
Acele etmeyin: Acele etmeden, sakin ve hafif dik pozisyonda beslemeyi alışkanlık edinin. Beslenme sonrasında hemen düz yatırmayın. En az 30-45 derece açıyla yatırmaya dikkat edin.
Nazikçe karın masajı yapın: Tercihen ılıtılmış özel bebek masaj yağlarıyla, günde 1-2 kez ve özellikle akşam saatlerinde, saat yönünde nazikçe karın masajı yapın. Kusma riskine karşı masajı tok karnına yapmaktan kaçının.
Beslenmenize dikkat edin: Kendinizi gözlemleyin; sizde hazımsızlık ve şişkinlik yapan besinlerden uzak durun.
Hava yutmasını önleyin: Beslenme sırasında hava yutmasını önlemek için memeyi veya biberonun emziğini tam kavradığından emin olun. Antikolik biberon tercih edin.
Dümdüz pozisyonda beslemeyin: Beslenirken dümdüz pozisyonda olmasın. Kendi kendine beslenmesin. Biberonun emzik kısmına hava girmesine izin vermeden dik bir şekilde beslemeniz hava yutmasını engellemek için önemli.
Mamasını sürekli değiştirmeyin: Sürekli mama değişimi sindirim sistemini daha hassas hale getirebiliyor.
Mamayı hazırlarken, dikkat! Mama ile besleniyorsa, hazırlama şekline dikkat edin. Mama ölçüsünü doğru ayarlayın ve köpük oluşumunu azaltmak için biberonu fazla çalkalamayın.
Ilık banyo rahatlatır: Özellikle akşam saatlerinde ılık banyo da kaslarının gevşemesine yardımcı olabilir.
Bebeğin gazını düzenli çıkarmak, doğru emzirme ve nazik karın masajı gibi basit yöntemler, huzursuzluğu azaltmada önemli rol oynuyor. Gaz sancısı çoğu zaman geçicidir; önemli olan bu süreçte doğru ve güvenli yöntemleri uygulamaktır.
Çoğunlukla masum olsa da dikkat!
Gaz sancısı genellikle önemsiz nedenlerden kaynaklansa da bazı belirtilere karşı dikkatli olunması gerekiyor. Çünkü, nadiren de olsa gaz sancısının altında yatan etken enfeksiyon, bağırsak tıkanıklığı, alerji veya laktoz intoleransı gibi sindirim sistemi sorunları olabiliyor. Mutlaka hekime başvurulması gereken belirtiler; Özellikle şiddetli ve sakinleştirilemeyen ağlama, kusma (özellikle yeşil renkli ya da fışkırır tarzda olması), ateş, kilo alamama veya kilo kaybı, dışkıda kan görülmesi, uzun süre gaz ve gaita çıkışının olmaması, karında belirgin hassasiyet veya sertlik ile genel durum bozukluğu.
