Çocuğunuz sık sık gözlerini kısıyor, başının ağrıdığını söylüyor ya da kitap okurken satırları takip etmekte zorlanıyor mu? Çocuklar görme sorunlarını her zaman fark edemeyebiliyor veya anlatamayabiliyor. Türk Oftalmoloji Derneği, yeni eğitim yılı öncesinde göz muayenesinin okul hazırlıklarının bir parçası olması gerektiğine dikkat çekiyor.
Yeni eğitim yılı için çantalar, defterler ve kalemler hazırlanırken çocukların göz sağlığı da okul hazırlıkları listesinde yer almalı. Çünkü fark edilmeyen bir görme problemi, çocuğun tahtayı takip etmesini, okumasını, yazmasını ve derse odaklanmasını zorlaştırabiliyor.
Türk Oftalmoloji Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Fatih Mehmet Mutlu, net göremeyen çocukların tahtadaki yazıları görmekte, kitap okumakta ve derslere odaklanmakta güçlük yaşayabileceğini belirterek özellikle miyop, hipermetrop ve astigmat gibi kırma kusurlarının erken dönemde fark edilmesinin önemine dikkat çekiyor.
Çocuklar bulanık gördüklerinin her zaman farkında olmayabilir. Onlar için dünya zaten hep böyle görünüyorsa, yaşadıkları görme sorununu ebeveynlerine anlatmaları da kolay olmayabilir. Bu nedenle bazı ipuçlarını yetişkinlerin fark etmesi önem taşıyor.
Bu belirtilere dikkat!
Görme problemi yaşayan çocuklarda bazı davranışlar aileler ve öğretmenler için ipucu olabilir.
Sık sık baş ağrısı yaşama, gözlerini kısarak bakma, tahtadaki yazıları görememe, kitap okurken zorlanma, okurken satır atlama veya cümleleri eliyle takip etme, gözleri sık kırpıştırma, gözlerde sulanma ve ödev yaparken zorlanma göz sağlığının değerlendirilmesini gerektirebilecek belirtiler arasında yer alıyor.
Çocuklarda göz tembelliği, miyop, hipermetrop, şaşılık, astigmat ve konjonktivit gibi farklı göz sorunları görülebiliyor.
Göz muayenesi okul hazırlığının bir parçası
Çocukların okul öncesi dönemde göz muayenesinden geçirilmesi; okul çağındaki çocukların ise düzenli göz kontrollerinin ihmal edilmemesi çok önemli.
Özellikle miyopi okul çağında ortaya çıkabiliyor ve gözleri kısma ya da baş ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor.
“Dersi dinlemiyor”, “kitap okumayı sevmiyor” ya da “tahtaya dikkat etmiyor” diye düşündüğümüz bazı durumlarda, çocuğun görme konusunda zorlanıp zorlanmadığını da değerlendirmek gerekiyor.
Çalışma ortamında ışığa dikkat
Çocuğun ders çalıştığı ortamın yeterli şekilde aydınlatılması da gözlerin gereksiz yere zorlanmaması açısından önemli.
Mümkün olduğunda doğal ışıktan yararlanılması; yapay ışık kullanılıyorsa yeterli ve gözü yormayan bir aydınlatma sağlanması gerekiyor. Loş ışıkta veya karanlıkta yakın çalışma ile telefon ve tablete bakmak miyopi açısından risk oluşturabilir.
Ekran kullanırken 20-20-20 kuralı
Çocukların hem eğitim hem de eğlence amacıyla ekran karşısında geçirdikleri süre arttı. Uzun süre yakına bakmak göz yorgunluğuna neden olabiliyor.
Ekran kullanımında 20-20-20 kuralının uygulanmasını öneriyoruz: Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca uzaktaki bir noktaya bakarak gözlerin dinlendirilmesi.
Miyopisi bulunan çocuklarda açık havada geçirilen sürenin artırılması ve uzun süre yakın mesafeye bakmanın azaltılması da önerilerimiz arasında.
Ekran molaları yalnızca “telefonu bırak” demek değil. Düzenli aralıklarla uzağa bakmak ve açık havada zaman geçirmek de çocukların günlük göz sağlığı rutinine dahil edilebilir.
Beslenme de göz sağlığının bir parçası
Dengeli beslenme genel sağlığın yanı sıra göz sağlığı açısından da önem taşıyor. A, C ve E vitaminleri ile omega-3 yağ asitlerini içeren besinler dengeli beslenme içerisinde yer almalı. Ayrıca sağlıklı ve dengeli beslenen çocuklarda ek A vitamini desteğine ihtiyaç bulunmuyor.
Prof. Dr. Fatih Mehmet Mutlu
Öğretmenlerin gözlemleri önemli
Çocuk günün önemli bir bölümünü okulda geçirdiği için öğretmenlerin gözlemleri de bazı görme sorunlarının fark edilmesine yardımcı olabilir.
Tahtayı görememe, yazıları okuyabilmek için fazla yaklaşma veya sürekli gözlerini kısma gibi davranışların fark edilmesi durumunda okul ve aile arasındaki iletişim önem kazanıyor.
Yeni okul yılına hazırlanırken çantayı, defterleri ve kalemleri kontrol ettiğimiz gibi çocuğun tahtayı, kitabını ve çevresini ne kadar rahat gördüğünü de gözden geçirmek gerekiyor.
