Yaz aylarında sıcaklıkların artmasıyla birlikte çocuklarda ishal vakalarında da belirgin yükseliş yaşanıyor. Uzmanlar, özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda gelişen sıvı kaybının ciddi sonuçlara yol açabileceğini belirterek, ilk 24 saatte doğru sıvı desteği ve beslenmenin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Yaz mevsimi, çocuklar için tatil ve eğlence anlamına gelirken, sıcak hava nedeniyle artan bağırsak enfeksiyonları da ailelerin dikkat etmesi gereken sağlık sorunlarının başında geliyor. Araştırmalar, yaz aylarında çocuklarda ishal görülme sıklığının yaklaşık iki kat arttığını gösteriyor. Acıbadem Ataşehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Berrin Arslan, özellikle 5 yaşın altındaki çocuklarda ishalin neden olduğu sıvı ve mineral kaybının kısa sürede ciddi tablolara dönüşebileceğini belirterek, erken müdahalenin büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Dr. Berrin Arslan, ishal sürecinde yalnızca su değil, vücudun sağlıklı çalışmasında kilit rol oynayan sodyum ve potasyum gibi minerallerin de kaybedildiğini belirterek, “Dolayısıyla, özellikle küçük çocuklarda gelişen ciddi sıvı kaybı kısa sürede organ fonksiyonlarının bozulmasına ve acil müdahale gerektiren tablolara yol açabilmektedir. Bu nedenle, çocuklarda ishal tablosunda sıvı kaybının yakından takip ve takviye edilmesi hayati önem taşımaktadır” uyarısında bulunuyor. Tedavide ilk 24 saatin kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Dr. Berrin Arslan, “Erken tanı ve tedavi ishalin yol açabileceği ciddi sıvı kaybını önlemesi açısından büyük önem taşımaktadır. İshalin ilk dönemlerinde yeterli sıvı alımı ve uygun beslenme desteğiyle hastalık çoğu zaman kolayca kontrol altına alınabilmektedir” diyor. Dr. Berrin Arslan çocuklarda yaz ishali ile ilgili önemli detayları bizlerle paylaştı…
En sık kirli su ve gıdalar yoluyla bulaşıyor!
Yaz ishallerinin yaklaşık yüzde 90’ından virüs, bakteri ve parazit gibi mikrobik etmenler sorumlu oluyor. Özellikle E. coli, rotavirüs, norovirüs, salmonella ve shigella gibi mikroorganizmalar yaz aylarında enfeksiyona daha sık neden olabiliyor. Yaz ishali genellikle kirli su ve gıdalarla bulaşan bakteri ve virüslerden kaynaklanıyor. Sıcakta uzun süre bekleyen et, tavuk, yumurta ve süt ürünleri gibi gıdalar, iyi klorlanmamış havuz suları, kirli içme suları ve yeterince yıkanmamış meyve ile sebzeler ishal riskini artırmaktadır. Ayrıca, yaz aylarında aşırı miktarda tüketilen bazı meyveler, içeriklerindeki yüksek fruktoz nedeniyle, özellikle çocuklarda ishale yol açabilmektedir. Bu nedenle yaz döneminde gıda ve su hijyenine dikkat etmek son derece önemlidir.
Yaz ishalinde en büyük risk sıvı kaybı… Özellikle küçük çocuklarda ilk 24 saatte yeterli sıvı desteği sağlanması hayati önem taşıyor.
Bu belirtiler varsa, dikkat!
Yaz ishali; sıcaklık ve nemin artmasıyla mikropların hızla çoğalması sonucu ortaya çıkan, genellikle kirli su veya bozulmuş gıdaların tüketimiyle bulaşan bir bağırsak enfeksiyonu olarak tanımlanıyor. Çoğunlukla ani başlayan karın ağrısı ve krampların ardından gelişen sulu dışkılamayla kendini gösteriyor. Belirtilerin şiddeti ise enfeksiyona neden olan mikroorganizmaya ve çocuğun yaşına göre değişiklik gösterebiliyor. Hastalığın ilk ve en yaygın belirtisi normalden daha sık ve sulu dışkılama. Buna mide bulantısı, kusma, halsizlik, iştahsızlık ve zaman zaman ateş de eşlik edebilmektedir. Özellikle enfeksiyona bağlı gelişen tablolarda genel bir kırgınlık hissi de oluşabilmektedir.
İlk 24 saat kritik önem taşıyor
İshalin ilk 24 saati, vücudun sıvıyı en hızlı kaybettiği dönem olması nedeniyle kritik önem taşıyor. Hastalığın tedavisinde temel amaç, ishal sırasında kaybedilen sıvı ve minerallerin yerine konularak vücudun susuz kalmasını (dehidratasyonu) önlemek. Bu süreçte doğru sıvı ve beslenme desteğinin sağlanması, hastalığın ağırlaşmasını ve hastanede tedavi gerektirecek düzeyde sıvı kaybı gelişmesini önlemede kritik bir rol oynuyor. Ayrıca, idrar miktarının takip edilerek olası sıvı kaybı belirtilerinin mutlaka izlenmesi gerekiyor. İlk 24 saat içinde sık aralıklarla su, ayran veya hekim önerisine uygun sıvılar verilmesi, anne sütü alan bebeklerin daha sık emzirilmesi ve çocuğun yaşına uygun hafif beslenmenin sürdürülmesi çok önemlidir. Beslenmede muz, yoğurt, pirinç ve haşlanmış patates gibi sindirimi kolay gıdalar tercih edilmektedir. Bazı durumlarda hekim önerisiyle probiyotik veya çinko desteği verilebilir.
Her ishalde antibiyotik kullanılmaz! Doktora danışmadan antibiyotik veya ishal kesici ilaç kullanılmaması gerekiyor.
Doktora danışmadan asla!
Bu dönemde şekerli ve gazlı içecekler, yağlı ve ağır gıdalar belirtileri artırabileceği için tercih edilmemeli. Çocuğu aç bırakmak da doğru bir yaklaşım değildir; az ve sık öğünlerle beslenmenin sürdürülmesi gerekir. Bunların yanı sıra doktora danışmadan ishal kesici ilaç veya antibiyotiklerin asla kullanılmaması gerekir. Aksi halde hastalığın seyrinin gizlenebileceğini, altta yatan enfeksiyonun ilerleyebileceğini ve sıvı kaybının fark edilmeden ağırlaşabileceğini bilmelisiniz.
Yaz ishalinden korumak için 12 önemli öneri!
Yaz ishallerinin önemli bir kısmı basit hijyen ve beslenme önlemleriyle önlenebiliyor. Çocuklarda yaz ishaline karşı alınması gereken önlemleri şöyle sıralayabiliriz;
*Çocuğunuza düzenli olarak el yıkama alışkanlığını kazandırın
* Güvenilir içme suyu kullanın, güneş altında uzun süre beklemiş olan sulardan kaçının
* Meyve ve sebzeleri iyice yıkayın
* Pişmiş yiyecekleri uzun süre oda sıcaklığında bekletmeyin, uygun koşullarda saklayın
* Bebek mamalarını her öğünde taze hazırlayın
* Biberonların ve emziklerin temizliğine dikkat edin
* Hijyeninden emin olmadığınız havuzları kullanmayın
* Havuzdan veya denizden çıktıktan sonra mutlaka duş almasını sağlayın
* Havuz suyunu yutmaması konusunda bilinçlendirin
* Özellikle açıkta satılan ve uygun koşullarda muhafaza edilmeyen yiyeceklerden kaçının
* Çözülmüş gıdaları yeniden dondurmayın
* Evde ishal geçiren biri varsa havlu, bardak ve çatal gibi kişisel eşyalarını ortak kullanmayın
Pretty Mother Yorumu
Yaz aylarında çocuklar daha fazla dışarıda vakit geçiriyor, havuza giriyor ve açık havada besleniyor. Bu nedenle basit gibi görünen hijyen kuralları bile büyük önem taşıyor. El yıkama alışkanlığı kazandırmak, güvenilir su tüketmek ve yiyeceklerin doğru koşullarda saklanmasına dikkat etmek, çocukları yaz ishalinden korumanın en etkili yolları arasında yer alıyor. Özellikle 5 yaşın altındaki çocuklarda ishal ve kusma birlikte görülüyorsa “geçer” diye beklemek yerine sıvı kaybını yakından takip etmek ve gerekirse vakit kaybetmeden doktora başvurmak gerekiyor.
