Küçük yaşta evlilik, büyük yara ve evet, maalesef ki çocuk gelinler hala gerçek!… Psikiyatri Uzmanı Dr. Mert Sinan Bingöl, çocuk yaşta evliliklerin kız çocuklarında benlik saygısını zedelediğini, depresyon ve intihar riskini artırdığını vurguluyor. Gelişmekte olan ülkelerde hâlâ yaygın olan bu sorun, kültürel ve ekonomik gerekçelerle meşrulaştırılıyor. Uzmanların ortak görüşü; “Toplumun ortak bilinçlenmesi olmadan bu döngü kırılmaz.”
Çocuk evliliklerinin, çocukların fiziksel ve psikolojik olarak hazır olmadan gerçekleştirilen ve özellikle kız çocuklarını etkileyen ciddi bir sorun olduğunu belirten uzmanlar, bu durumun özellikle gelişmekte olan ülkelerde yaygın olduğunu söylüyor.
Ülkemizde bu sorunun, töresel, kültürel, ekonomik ve dini gerekçelerle meşrulaştırılabildiğine dikkat çeken Psikiyatri Uzmanı Dr. Mert Sinan Bingöl, “Erken evliliğin getirdiği sorumluluklar, kız çocuklarının benlik saygılarının azalmasına, kendilerini yetersiz, değersiz ve depresif hissetmelerine yol açıyor.” dedi. Bazı durumlarda intihar girişimleri görülebildiğini vurgulayan Dr. Bingöl, ailelerin eğitim düzeyi ve toplumsal bilincin, bu sorunun önlenmesinde kritik rol oynadığını aktardı.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Mert Sinan Bingöl, çocuk evliliklerinin nedenleri, sonuçları ve önlenmesine yönelik çözüm önerileri hakkında bilgileri bizlerle paylaştı.
Çocuk evliliği, çok boyutlu bir sorun ve çözümü için de toplumun tüm kesimlerinin ortak çabası gerekiyor.
Çocuk evlilikleri, gelişmekte olan ülkelerde de bir sorun!
Çocuk evlilikleri, çocuklar henüz fiziksel ve psikolojik açılardan evlenme ve çocuk sahibi olma sorumluluklarını taşımaya hazır olmadan gerçekleştirilen evlilikler. Gelişmekte olan ülkelerde oldukça yaygın olan çocuk evlilikleri, ülkemizde de önemli bir sorun olarak var olmaya devam ediyor.
Yapılan araştırmalara göre, dünyada her 5 kız çocuktan biri evlendiriliyor. UNICEF 2022 verilerine göre, evlendirilen kız çocuklarının sayısı, erkek çocukların sayısından yaklaşık 6-7 kat fazla. UNICEF’in 2021 verilerine göre Türkiye, 18 yaşından önce evlenen çocuk oranlarına bakıldığında dünya genelinde 202 ülke içinde 87’nci sırada yer alıyor. Verilen istatistiklerde, bu konuda önceki yıllara göre az da olsa bir bilinç oluştuğu ancak bunun henüz yeterli düzeyde olmadığı ve bu konudaki sorunların halen devam ettiği görülüyor.
Erken yaşta evlendirilmiş kız çocukları intihar girişiminde bulunabiliyor!
Çocuk yaşta ve zorla yapılan evlilikler, üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir konu. Özellikle töresel uygulamaların sosyo-kültürel hayatı yönlendirdiği bölgelerde, çocuklar aileleri tarafından zorla evlendirilebiliyor. Daha çocukluğunu yaşayamadan evlendirilen ve ebeveynlik sorumluluğu ile yüzleşen çocuklar, psikolojik olarak yıpranıyor.
Çocuk yaşta evliliklere genellikle kız çocukları maruz kalıyor. Henüz çocuk yaşta iken genellikle kendisinden yaşça büyük bir erkeğin eşi olmaları, ev işleri ile ilgili sorumluluklar alarak akranlarından koparılmaları, eğitim yaşamından alıkonulmaları, cinsel ilişkiye zorlanmaları, çocuk doğurma ve büyütme sürecinin getirdiği zorluklar, bu kız çocuklarının yaşam boyu çeşitli psikolojik problemler yaşamalarına neden oluyor. Erken evliliğin getirdiği tüm bu sorumluluklar, kız çocuklarının benlik saygılarının azalmasına, kendilerini yetersiz, değersiz ve depresif hissetmelerine yol açıyor. Erken yaşta evlendirilmiş kız çocuklarının yüzde 29’unda intihar düşüncelerinin, yüzde 21’inde ise intihar girişiminin olduğu gözlenmiştir.
Evlendirildiği eşinden kaçarak kök ailesine sığınan veya boşanmakta ısrar eden kızlar ise, maalesef ya eşlerinin yanına geri gönderiliyor, ya aileleri tarafından cezalandırılıyor ya da daha da üzücü olan tarafı ‘namus, töre’ cinayeti adı altında hayatları ellerinden alınıyor.
Pek çok sebep erken yaşta evliliklere neden olabiliyor!
Ailelerin, çocuklarını erken yaşlarda evlendirmelerinin pek çok kültürel, sosyal ve ekonomik sebepleri bulunuyor. Bazı ailelerde kız çocukları ekonomik bir yük olarak görülebiliyor ve aileleri kızlarını evlendirerek başlık parası adı altında ekonomik kazanç sağlamak isteyebiliyor.
Çocuk yaştaki kişilerin evliliklerinin bazı dini kaynaklar çerçevesinde meşrulaştırılmaya çalışıldığını da görüyoruz. Ayrıca, aile içinde şiddete maruz kalan çocuğun evliliği bir kurtuluş olarak görmesi, tacize veya tecavüze uğrayan çocukların kendi istekleri dışında zoraki evlendirilmesi sıklıkla gözlenen sebepler arasında. Çocuklarını erken yaşta evlendiren ailelerin genellikle eğitim düzeyinin düşük olduğu görülüyor ve ailenin eğitim düzeyi arttıkça kızların erken yaşta evlendirilme olasılığı azalıyor.
Çocuk evliliği, çok boyutlu bir sorun ve çözümü için de toplumun tüm kesimlerinin ortak çabası gerekiyor.
