Grip tedavisinde ilaçlar kadar, çocuğunuzun tabağına girenler de belirleyici. Bağışıklığı destekleyen, şikayetleri hafifleten ve vücudu güçlendiren beslenme önerileriyle hastalık sürecini daha konforlu geçirmek mümkün.
Kış aylarıyla birlikte çocuklarda grip (influenza virüsü) oldukça sık görülürken, ebeveynlerin en büyük sorusu “Nasıl daha çabuk iyileşir?” oluyor. Uzmanlara göre bu sorunun yanıtı yalnızca tıbbi tedavide değil, doğru ve dengeli beslenmede de saklı. Yeterli sıvı alımı, bağışıklığı destekleyen besinler ve çocuğu zorlamadan yapılan küçük ama etkili beslenme düzenlemeleri, grip sürecinin daha hafif atlatılmasına yardımcı olabiliyor. Peki, grip olan bir çocuğun beslenmesinde nelere dikkat edilmeli? Acıbadem Ataşehir Hastanesi Çocuk Gastroenterolojisi Uzmanı Prof. Dr. Coşkun Çeltik, çocuklarda grip tedavisinde öne çıkan 8 önemli beslenme kuralını paylaştı…
10 yaş altındaki çocuklara dikkat!
Kış aylarında çocuklarda grip (influenza virüsü), özellikle okul ve kreş ortamlarında hızla yayılıyor. Dünya genelinde veriler, 10 yaş altındaki çocuklarda influenza virüsünün, solunum hastalıklarına bağlı hastaneye yatışların yaklaşık yüzde 15’inioluşturduğunu gösteriyor. İnfluenza gribinin temel semptomları olan yüksek ateş, halsizlik, kuru öksürük, boğaz ve kas ağrıları özellikle küçük yaştaki çocuklarda daha şiddetli seyrederken, ebeveynlerde ciddi kaygıya yol açabiliyor. Griple mücadelede sadece tıbbi tedavi değil, doğru ve dengeli beslenme de kritik bir önem taşıyor. Yeterli sıvı alımı ve doğru beslenme, bağışıklık sisteminin daha iyi çalışmasına, şikayetlerin hafiflemesine ve komplikasyonların azalmasına yardımcı olur. Hastalık döneminde vücudu dinlendirmek için iyi bir uyku, bol sıvı ve yeterli protein ile bağırsak mikrobiyotasını destekleyen gıdaların alınması son derece değerlidir.
Influenza virüsünde en önemli kurallardan biri çocuğu zorlamadan az ve sık aralıklarla sıvı ağırlıklı beslemeksini sağlamak. C vitamini, çinko ve probiyotikler mucizevi sonuçlar yaratmazlar ama vücudun doğru çalışmasına destek olurlar. C vitamininden zengin gıdaların yanı sıra mikrop öldürücü ve bağışıklığı destekleyici etkileri nedeniyle sarımsak ile soğan içeren yemeklerin tüketilmesi, üzerlerine antiviral özelliği olan karabiber serpilmesi önemlidir. C vitamininden zengin limon da çorbaların ve salataların üzerine sıkılıp kolayca tüketilebildiği için avantaj sağlar.
Yemeklere mutlaka sarımsak ve soğan katın, çorbaların üzerine limon sıkın, karabiber serpiştirin!
C vitamini bağışıklığı destekliyor
Vücuttaki kolajen üretimini artıran ve bağışıklık hücrelerinin işlevlerini destekleyen C vitamini grip tedavisinde önemli bir destek sağlıyor. C vitamini grip virüsünü azaltmaz ve bağışıklığı güçlendirmez. Ancak, akut hastalık döneminde şikayetlerin daha hızlı hafiflemelerine yardımcı olabilir. Yüksek doz C vitamininin ekstra bir faydası olmaz, bu nedenle gıdalarla doğal yoldan alınması gerekir. Portakal, mandalina, limon, biber, avokado, kivi ile kuşburnu C vitamini açısından zengindir. Çocuğun mümkünse meyvelerin kendisini tüketmesi önemlidir. Meyve suyu olarak verilecekse günlük iki bardağın geçmemesi daha iyi olur; çünkü aşırı şeker yükü metabolizmayı olumsuz etkiler.
Çinko enzimlerin çalışması için çok önemli
Çinko, vücudumuzda çok sayıda enzimin yardımcısı olduğu için influenza virüsünün sınırlanmasını sağlıyor, hatta dokuya tutunmasını engelliyor. Bu nedenle, çinko içeren gıdaların tüketilmesi de faydalı oluyor. Hindi, tavuk, kıyma, yoğurt, badem, ceviz, fıstık, kaju, kabak çekirdeği ve nohut çinkodan zengin gıdaları oluşturuyor.
Omega – 3 yağ asitleri vücuttaki yangıyı azaltıyor
Omega-3 yağ asitleri vücuttaki enflamasyonu, yani aşırı yangıyı azaltırken, bağışıklık hücrelerini de destekliyor. Dolayısıyla, yüksek omega-3 (EPA/DHA) içeren balıkların hastalık döneminde haftada 1-2 kez tüketilmesinde fayda var. Somon, sardalye, uskumru ve hamsi özellikle kış mevsiminde omega-3 oranı yüksek deniz balıkları arasında yer alıyor. Balıkların kızartma olarak değil fırında pişirilmesi en ideal seçimdir. Bu sayede kızartmayla ortaya çıkan kötü trans yağlardan da uzak durulmuş olur. Çok yağlı gıdalar hastalık dönemlerinde bulantıyı tetikleyebileceği için dikkatli olunması gerekiyor. Bitkisel omega-3 kaynaklarından olan cevizi de tercih edebilirsiniz.
Probiyotikler bağırsak mikrobiyotası için önemli
Kefir gibi fermente süt ürünleri bağırsak mikrobiyotasını destekleyerek bağışıklık yanıtına dolaylı katkı sağlayabiliyor; ancak inek sütü alerjisi, laktoz intoleransı, irritabl bağırsak hastalığı olan çocuklarda sorun oluşturabiliyor. Ayrıca, fazla probiyotik tüketimi de bazen gaz sorununu artırarak olumsuz etkilere neden olabiliyor. Günde 1-2 öğün, en fazla 200 ml (bir su bardağı) kadar probiyotik kaynağı tüketmek genellikle yeterli geliyor. Laktozu tolere edemeyen çocuklarda doğal yoğurt alternatif olabiliyor. Hastalık döneminde probiyotik etkisi nedeniyle en güzel olanı ise doğal kefir tüketmek.
Protein kaynakları dokuları onarıyor
Protein; bağışıklık hücrelerinin çalışmalarında, antikor üretiminde ve dokuların onarımında son derece önemli bir rol üstleniyor. Tüm enfeksiyon durumlarında fazla enerji tüketimine bağlı olarak bir tür metabolik yıkım süreci gerçekleşir. Bu süreci geri döndürmek için karbonhidratla birlikte protein almak şarttır. Hastalık döneminde yağlı et ve kızartma yemekleri yerine daha hafif ve sulu yiyecekler tercih edilmelidir. Örneğin, yoğurtlu pirinç pilavı, yumurta, lor peyniri, tavuk ve hindi beyaz eti, tavuk çorbası, kıymalı çorbalar veya deniz balıkları verilebilir. Alınan protein, pirinç, yulaf, patates, muz ve elma gibi besinlerle desteklenmelidir. Gaz ve karın ağrısını tetikleyebilecekleri için baklagilleri çok tercih etmeyin. Bu dönemde bal ile pekmez de iyi enerji verdikleri için avantaj sağlar.
Sağlıklı yağlar iltihabı hafifletiyor
Sağlıklı yağlar vücuttaki iltihabı azaltarak bağışıklık hücrelerinin çalışmalarına destek oluyor. Sağlıklı yağlar denildiğinde ise aklımıza ilk olarak zeytinyağı geliyor. Ancak zeytinyağının kesinlikle gıdaları kızartma amaçlı kullanılmaması gerekiyor. Çünkü, zeytinyağı çabuk yanar ve bunun sonucunda birçok toksik madde açığa çıkararak hücrelere zarar verebilir. Dolayısıyla, zeytinyağının yemeği ocaktan indirmeye yakın ilave edilmesi önemlidir. Ayrıca, avokado, ceviz, fındık ve badem yağları da iyi yağlar grubunda yer alıyorlar. Ek olarak, bu gıdaların kendilerinin tüketilmesi lif açısından da katkı sağlıyor ve enerji veriyor.
Gastroenterolojisi Uzmanı Prof. Dr. Coşkun Çeltik
Bol bol sıvı alması şart!
Enfeksiyon döneminde çocuğun mutlaka bol sıvı alması gerekiyor. Ateş, hızlı solunum ve terleme nedeniyle sıvı kaybı artar. Bu da halsizlik, baş ağrısı, bulantı ve kusma yapabilir. Ağırlıklı olarak su olmak üzere, belli ölçülerde ayran, elma suyu ve limonata gibi içecekler ile çorbalar sıvı eksikliğini tamamlayabilir. Bulantıyı tetiklememek için sıvıların yavaş, az az ve sık alınması gerekir. Bazen ılık, ballı ve limonlu ıhlamur çayı da solunum sorunlarının azaltılması için iyi bir alternatif olabilir. Ancak sıvı alımı çok azsa ve kusma başladıysa bir sağlık kurumuna başvurulması elzemdir.
Anne yemekleri çok önemli, çünkü…
İşlenmiş gıdaları, içeriğinde yağ oranı çok yüksek olduğu için hurda gıdalar olarak tanımlıyoruz. Paketli atıştırmalıklar, şekerlemeler, gazlı içecekler, meyve oranı düşük olan şekerli içecekler, salam, sosis ve sucuk gibi ürünler yağ oranı çok yüksek olmalarının yanı sıra birçok katkı ve koruyucu kimyasal maddeleri de içerebiliyor, gereksiz şeker ile tuz yükü getiriyorlar. Tüm bunlar çocuğun midesini rahatsız edebilir ve iştahını daha da bozabilir. Özellikle yüksek şekerli içecekler ve yiyecekler kısa süreli enerji verseler de ani insülin yükselmesine sebep olup, kan şekeri dengesizliğine ve beslenmenin bozulmasına yol açabilir. Ayrıca reflü ve kusmaya da neden olabilir. Dolayısıyla, anne yemekleri dediğimiz sulu, temiz ve sevgi yüklü yemekler çocuklar için son derece önemlidir.
