Hamilelikte mide bulantısı, halsizlik, kasık ağrısı, sık idrara çıkma ve bacak krampları… Anne adaylarının sık karşılaştığı bu şikâyetler ne zaman gebeliğin doğal bir parçası, ne zaman bir sağlık sorununun habercisi? Acıbadem Ataşehir Hastanesi Perinatoloji, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Tolga Ergin, hamilelikte yaşanan sorunları ve dikkat edilmesi gereken belirtileri Pretty Mother Magazine için değerlendirdi.
Hamilelikte her belirti endişe nedeni mi?
Hamilelik, kadın vücudunun fiziksel ve hormonal açıdan büyük değişimler yaşadığı özel bir dönem. Bebeğin gelişimiyle birlikte anne adayının vücudu da bu yeni sürece uyum sağlamaya çalışıyor. Ancak bu değişimlere eşlik eden bazı şikâyetler, özellikle ilk kez anne olmaya hazırlanan kadınlarda endişeye neden olabiliyor.
Sabahları başlayan mide bulantıları, gün içinde hissedilen yorgunluk, zaman zaman ortaya çıkan kasık ağrıları ya da geceleri uykudan uyandıran bacak krampları… Bunların birçoğu gebelikte sık karşılaşılan belirtiler arasında yer alıyor. Ancak her şikâyeti hamileliğin doğal bir sonucu olarak değerlendirmek de doğru değil.
Peki anne adayları hangi belirtileri normal kabul edebilir? Hangi durumlarda vakit kaybetmeden doktorlarına başvurmalı? Hamileliğin ilk aylarında hareket etmek gerçekten düşük riskini artırıyor mu? Bulantılarla baş etmek ve daha rahat bir gebelik geçirmek için neler yapılabilir?
Bu soruları Acıbadem Ataşehir Hastanesi Perinatoloji Uzmanı Prof. Dr. Tolga Ergin’e yönelttik.
“Özellikle ağrının şiddetli olması, giderek artması veya vajinal kanamanın bu şikayetlere eşlik etmesi durumunda mutlaka doktorunuza haber vermeniz gerekir.”
Hamilelikte hangi belirtiler normal, hangileri doktora başvurmayı gerektiriyor?
Hamilelikte mide bulantısı, halsizlik, kasık ağrısı ve sık idrara çıkma gibi şikâyetler oldukça yaygın. Peki anne adayları hangi belirtileri gebeliğin doğal bir parçası olarak değerlendirebilir, hangi durumlarda mutlaka doktora başvurmalıdır?
Özellikle gebeliğin ilk haftalarında, rahmin büyümesine bağlı olarak gelişen, sanki adet olacakmış gibi hissedilen kasık ağrısı ve sık idrara çıkma gibi şikayetler görülebilir. Hormonal etkilerle ortaya çıkan hafif bulantı, karında şişlik, hazımsızlık, göğüslerde şişlik ve uyku hali beklediğimiz belirtiler arasındadır. Bu şikayetler, neredeyse her anne adayında farklı şiddetlerde görülebilir. Yaklaşık 12-14. haftadan itibaren bu belirtiler azalmaya başlar. Anne adayının enerjisi yükselir, kendisini daha iyi hisseder ve beslenme düzeni normale dönmeye başlar. Böylece daha rahat bir döneme, yani 2. trimestere geçilir.
Ancak ağrının şiddetli olması, giderek artması veya bu şikâyetlere vajinal kanamanın eşlik etmesi durumunda mutlaka doktorunuza haber vermeniz gerekir.
Sabah bulantılarını hafifletmek mümkün mü?
Özellikle gebeliğin ilk üç ayında yaşanan şiddetli bulantı ve kusmalar anne adaylarının günlük yaşamını zorlaştırabiliyor. Bulantıyı hafifletmek için neler öneriyorsunuz? Hangi noktada tıbbi tedavi gerekiyor?
Özellikle gebeliğin ilk üç ayında, neredeyse her anne adayında farklı şiddetlerde bulantı görülebilir. Bazen bulantılar çok daha yoğun yaşanabilir ve kusmanın da eşlik ettiği durumlarda bazı destekleyici tedaviler gerekebilir. Bazı anne adayları bu dönemi neredeyse hiç bulantı yaşamadan geçirirken, bazıları için oldukça zorlayıcı olabilir.
Bulantıyı hafifletmek için öncelikle az miktarda ve sık aralıklarla, yoğun kokusu olmayan kuru gıdalar tüketmek önerilir. Tuzlu atıştırmalıklar, grissini, leblebi, kızarmış ekmek, bazen soda ve elma yardımcı olabilir. Limon koklamak ve zencefil tüketmek de bu şikâyetlerin azalmasına katkı sağlayabilir.
Özellikle sabahları, yataktan kalkmadan önce başucunuzda bulundurduğunuz tuzlu bir atıştırmalıkla güne başlamak faydalı olabilir. Çünkü sabah başlayan bulantılar günün geri kalanını da zorlaştırabilir. Tuvalet, yemek ve sigara kokuları gibi yoğun kokular bulantıyı tetikleyebilir.
Bulantılar bazı günler hafiflerken bazı günler şiddetlenebilir; yani dalgalı bir seyir gösterebilir. Bu durumun geçici olduğunu bilmek ve önerilen yöntemlerden yararlanarak süreci daha rahat geçirmeye çalışmak önemlidir.
Ancak bulantılar geçmiyor, giderek artıyor veya kusma eşlik ediyorsa mutlaka doktorunuza başvurmalısınız. Bu dönemde, ihtiyaca göre tercih edilebilecek farklı destekleyici ilaç tedavileriyle şikâyetlerin hafifletilmesi mümkündür.
“Gebelikte herhangi bir risk yoksa ve doktorunuz ek bir önlem önermediyse spor yapmak, sağlıklı bir gebeliğin devamı için önerilen aktivitelerden biridir.”
Hamileliğin ilk aylarında hareket etmek düşük riskini artırır mı?
Hamilelikte hareket etmek, egzersiz yapmak, ağır kaldırmak veya yorulmak konusunda anne adaylarının pek çok endişesi var. Özellikle ilk aylarda hareket etmek gerçekten düşük riskini artırır mı? Bu konuda en sık karşılaştığınız yanlış inanışlar neler?
Gebelikle ilgili pek çok yanlış inanış var ve ne yazık ki bunların hâlâ devam ettiğini görüyoruz. Gebelikte herhangi bir risk bulunmuyorsa ve doktorunuz ek bir önlem önermediyse spor yapabilirsiniz. Sağlıklı bir gebelikte spor yapmak, gebeliğin sağlıklı şekilde devam etmesi için önerilen aktivitelerden biridir.
Sağlıklı gebeliklerde, özellikle ilk üç ayda tempoyu biraz düşürerek normal hayatınıza devam edebilirsiniz. İş hayatı, sosyal yaşam ve spor aktivitelerinizi, gebelik öncesine göre biraz azaltarak sürdürebilirsiniz. Ancak kanama veya düşük riski gibi durumlarda elbette bazı kısıtlamalar gerekebilir.
Gebelikte yürüyüş, yoga ve 12-14. haftadan sonra ise pilates yapılmasını kesinlikle öneriyoruz. Ayrıca gebelikte yapılabilecek en iyi sporlardan biri olan yüzmeyi de uygun koşullar sağlandığında özellikle tavsiye ediyoruz. Yaygın inanışın aksine, hijyen ve sağlık kurallarına uygun havuzlarda yüzmenin bir sakıncası yoktur. Ancak havuzdan çıktıktan sonra duş almak ve ıslak kalmamak önemli.
Gebelik boyunca her gün 30-40 dakika yürüyen, haftada 2-3 kez yoga, pilates veya yüzme yapabilen anne adaylarının ağrı yaşamadan, oldukça rahat bir hamilelik geçirebileceklerini söyleyebiliriz.
Kasık ağrıları ve bacak krampları ne zaman önemsenmeli?
Gebelikte yaşanan yorgunluk, bel ve kasık ağrıları ya da bacak krampları çoğu zaman normal kabul ediliyor. Ancak bu şikâyetlerin altında farklı bir sağlık sorunu olup olmadığını nasıl ayırt edebiliriz?
Gebelik haftası ilerleyip rahim büyüdükçe kasıklarda zaman zaman baskı ve ağrı hissedilmesi normaldir. Bu ağrıların genellikle dinlenmeyle azaldığını gözlemleriz. Ancak ağrının şiddetli olması, giderek artması veya ağrıya kanama, enfeksiyon belirtisi olabilecek anormal akıntı ya da idrarla ilgili şikâyetlerin eşlik etmesi durumunda mutlaka doktora haber verilmelidir.
Bacak krampları ise gebeliğin özellikle son üç ayında daha sık görülür. Kalsiyum ve magnezyum eksikliklerine bağlı olarak ortaya çıkabilen bu şikâyetlerin hafifletilmesinde yeterli kalsiyum alımının ve özellikle magnezyum sitrat içeren preparatların kullanılmasının oldukça etkili olduğunu söyleyebiliriz. Elbette bu tür takviyeler doktorunuzun önerisi ve yönlendirmesiyle kullanılmalıdır.
“Bazı anne adayları bu dönemi neredeyse hiç bulantı yaşamadan geçirirken, bazıları için oldukça zorlayıcı olabiliyor.”
Daha rahat bir hamilelik için üç temel alışkanlık
Anne adaylarının hamilelik boyunca kendilerini daha rahat hissetmeleri için günlük yaşamlarında dikkat etmelerini önerdiğiniz üç temel alışkanlık nedir?
Üç ana başlık diye düşünürsek;
1- Sağlıklı beslenme: Protein ağırlıklı, dengeli beslenmeye ve bol sıvı tüketmeye özen göstermek.
2- Düzenli egzersiz: Her gün 30-40 dakika yürüyüş yapmak, haftada 2-3 kez yoga, pilates ve özellikle yüzme gibi aktivitelerle hareketli kalmak.
3-Düzenli doktor kontrolleri ve pozitif bir çevre: En önemlisi, güvendiğiniz doktor, hemşire ve diğer sağlık profesyonellerinden oluşan ekibinizle düzenli kontrollerinizi sürdürmek; kendinizi olumlu yönde motive eden bir düşünce yapısı ve destekleyici bir çevre içinde olmak.
PRETTY MOTHER NOTU
Her hamilelik kendine özgü
Hamilelikte yaşanan fiziksel değişimler her anne adayında aynı şekilde ilerlemiyor. Bir kadın ilk üç ayını yoğun bulantılarla geçirirken bir diğeri neredeyse hiç bulantı yaşamayabiliyor. Benzer şekilde yorgunluk, ağrı ve diğer şikâyetlerin şiddeti de kişiden kişiye değişebiliyor.
Prof. Dr. Tolga Ergin’in açıklamaları, gebelikte sık karşılaşılan belirtileri tanımanın ve gerektiğinde tıbbi destek almanın önemini ortaya koyuyor. Anne adaylarının yaşadıkları her değişim karşısında endişeye kapılmaları gerekmese de özellikle şiddetlenen ağrı, kanama veya giderek artan şikâyetleri göz ardı etmemeleri gerekiyor.
Unutmayın: Her gebelik farklıdır. Egzersiz programları, ilaç ve takviye kullanımı dahil tüm sağlık kararları gebeliği takip eden doktorla birlikte değerlendirilmelidir.
